Türk bankaları nerede hazine buldu?

Gündemi takip etmeye kalktığımızda hep siyasi konular etrafında dolaşmak zorunda kalıyoruz. Bu açıdan baktığınızda bugün de siyasetin dışına çıkabilmek kolay değildi.

Türk bankaları nerede hazine buldu? - 12 / 05 / 2008 12:49

Türkiye, 2007’yi parlak bir yıl olarak geride bırakmadı. Enflasyon ve büyümede hedefler yakalanamadı. 2007 yılında enflasyon yüzde 8.9 arttı. Bu yüzde 4 olarak hedeflenen enflasyonun nerede ise iki katı bir rakam demekti. Tek teselliyi, enflasyonun tek haneye ulaşmamasında bulduk.

Yüzde 7’lerde seyretmesi gereken büyüme rakamlarında, geçen yıl hükümet çıtayı çok aşağıda tutmuştu. Açıklanan hedef büyüme yüzde 5 düzeyinde idi. Ama bu rakam bile tutturulamadı. Büyüme yüzde 4.5’te kaldı. Geçtiğimiz yılın son çeyreğindeki büyüme rakamı daha kötü bir tablo ortaya koydu: Yüzde 3.4.

Makro ekonomik rakamlar genel itibariyle alarm vermese de tablonun çok parlak olmadığı ortada. Büyüyen ithalat rakamları (169.9 milyar dolar), ne kadar övünsek de buna yeterli gelmeyen ihracat rakamları (107.1 milyar dolar) bu tablonun bir parçası.

Ekonomideki en karanlık tablo şüphesiz dış ticaret açığı değil. Esas tehlike 37.9 milyar dolara tırmanan cari açık idi. Esas itibariyle hükümet bunu “sürdürülebilir” bulduğundan bu rakamlar üzerinde de durmayacağım.

BANKACILARIN İNANILMAZ BAŞARISI

Türkiye’nin genel ekonomik rakamları böyle iken bankacılık sektörünün sağladığı “inanılmaz başarılar”a dikkat çekmek istiyorum.  

Ekonomisi böyle olan bir ülkenin bankalarının da bir şekilde bu tablodan etkilenmesi gerekirdi. Nitekim, mortgage krizi ile sarsılan Batılı büyük bankalar, 2007’yi zararla kapattılar. Hem de tarihlerinde görülmediği kadar büyük zararlar idi bunlar. 2006’yı “altın yıl” ilan eden sektörün dünya devleri, 2007’yi hatırlamak bile istemiyorlar.

Merrill Lynch 22.1 milyar $
Citigroup 18 milyar $
UBS 13.5 milyar $
Morgan Stanley 9.4 milyar $
HSBC 3.4 milyar $
Bear Stearns 3.2 milyar $
Deutsche Bank 3.2 milyar $
Bank of America 3 milyar $
Barclays 2.6 milyar $
RBS 2.6 milyar $
Freddie Mac 2 milyar $
JP Morgan Chase 1.3 milyar $
Wachovia 1.1 milyar $
Credit Suisse 1 milyar $
BNP Paribas 439 milyon $

Görüldüğü gibi bu bankaların bazıları Türkiye’de de faaliyet gösteriyor. Bizim bankalarımız ise 2007’de tarihlerinin en büyük karlarını elde ettiler.

Akbank :       2.040 milyar YTL
İş Bankası :     1.700 milyar YTL
Garanti :        2.420 milyar YTL
Ziraat :            2.351 milyar YTL
Yapı Kredi :     870 milyon YTL

Bunlar da Türkiye’nin önde gelen büyük bankalarının geçtiğimiz yıl açıkladığı blanço sonuçları. Bu yazıyı yazmak için bankaların gerçekleşen 2007 yılı rakamlarını açıklamalarının ardından yazmadım.

Nerede ise bütün bankalar, irili ufaklı hepsi çok büyük kar rakamları açıkladı. Türkiye Bankalar Birliği Genel Sekreteri Doç. Dr. Ekrem Keskin, sektörün bir önceki yıla ilişkin ortalama yüzde 30 kar artışı sağladığını açıkladı. Enflasyonun yüzde 8.9 olduğunu hesaba katarsak sektörün reel büyümesi yüzde 20’nin üzerinde demekti.

Bu yılın ilk çeyrek sonuçlarının açıklanmasını bekledim. Geride bıraktığımız haftadan itibaren 2008 yılı birinci çeyreğine ilişkin sonuçlar da kamuoyu ile paylaşılmaya başladı.

Akbank, 2008 yılının ilk çeyreğinde yüzde 68’lik bir kar artışı sağladı. Genel Müdür Zafer Kurtul, 2007’de 448 milyon YTL olan aynı dönem karlarının 720 milyon YTL’ye çıktığını gururla kamuoyuna duyurdu.

Garanti Bankası Genel Müdürü Ergun Özen, 2007’de 61 yıllık banka tarihinin en büyük kar patlaması yaşandığı yıl olarak bitirdiklerini belirtmiş ve geçtiğimiz yılı “Platin Yıl” olarak ilan etmişti. Ergun Özen, bu yılın ilk çeyreğine ilişkin verileri açıkladığında gözlerindeki ışıltı belki geçen seneki kadar fazla değildi. Karlarını yüzde 15 artırdıklarını ve 494 milyon YTL’ye çıktıklarını duyurdu.

Öteki bankalar da bu hafta içinde yılın ilk çeyreğine ilişkin verilerine kamuoyu ile paylaşacak. Muhtemelen Akbank ve Garanti’den daha farklı tablolar orta yere koymayacaklar.

Kar etmek elbette ayıp bir şey değil. Bugüne kadar kar etmeyi, karlılığı gayr-ı meşru bir şeymiş gibi gördüğümüz için bu ülke çok çekti. Şirketler kar elde edecek ki yeni yatırım yapabilsin. Müteşebbis kar elde edebilsin ki yeni girişişimlerde bulunsun.

Bir ülkede reel sektör bu kadar zorda ise, büyüme rakamları yerinde saymaya başlamış ise, ekonominin lokomotifi olan sektörler “imdaaat” çığlıkları atıyorsa bankaların bu kadar kar etmeleri normal değil.

Bu tabloda bir yanlışlık var demektir. Bankacılık sektörü, beslenip büyüdüğü reel sektörden sermaye transfer ediyor demektir. Daha sıradan bir tabir ile söylemek gerekirse reel sektörün kanını emiyor demektir.

Bankalar unutmamalı reel sektör var olduğu için bankalara ihtiyaç var. Girişimci bankalara çalıştığını fark ederse artık yeni yatırımlar olmayacak demektir. Yeni yatırımların olmadığı bir ekonomide de bankalara ihtiyaç kalmaz.

Sadece devletin çıkardığı borçlanma senetlerini alır kolay yoldan para kazanırlar. Yıllarca yaptıkları gibi. Yani dönüp dolaşıp aynı yere geldiler demektir.


Ünal TANIK
tanik@haber7.com